Hayatımın Amacı Ne?

Yoksa Bütün Hayatım Boyunca Yanlış Soruyu Mu Sordum?

Bazı sorular vardır; insan onları bir kitapta okumaz, bir öğretmenden duymaz, bir eğitimde öğrenmez. O sorular insanın içine hayat tarafından bırakılır. Bazen bir ayrılığın ardından gelirler. Bazen yıllarca peşinden koşulan bir hedefe ulaşıldığında. Bazen kalabalık bir sofranın ortasında, herkes gülerken insanın içine düşen açıklayamadığı bir sessizlikte. Bazen de gecenin bir vakti, dünya uykuya çekilmişken, insan kendi nefesinin sesini duyabildiği o nadir anlarda.

İşte “Hayatımın amacı ne?” sorusu böyle bir sorudur.

Bu soruyu soran insan çoğu zaman yalnızca bir amaç aramaz. Aslında kaybettiği bir parçayı arıyordur. Çünkü insanın ruhu, kendisine ait olmayan bir hayatın içinde uzun süre yürüdüğünde, eninde sonunda kapıyı çalmaya başlar. Bu kapı bazen huzursuzluk olarak çalar. Bazen boşluk hissi olarak. Bazen hiçbir şeyden keyif alamamak olarak. Bazen de her şey yolunda görünmesine rağmen içten içe büyüyen o tanımsız eksiklik olarak.

Bugün milyonlarca insan aynı sorunun peşinde. Arama motorlarına yazıyor, kitaplarda arıyor, sohbetlerde arıyor, eğitimlerde arıyor. Kimileri hayat amacını bir mesleğin içinde bulacağını düşünüyor. Kimileri bir ilişkinin içinde. Kimileri hizmet ederek, kimileri üreterek, kimileri dünyayı değiştirerek. Oysa yıllardır insanların hikâyelerini dinledikçe gördüğüm şey şu oldu: Hayat amacını bulduğunu söyleyen insanların büyük bir kısmı hâlâ kendisini arıyordu.

Çünkü insanın en büyük özlemi bir amaç bulmak değildir.

İnsanın en büyük özlemi, kendisine geri dönebilmektir.

Bunu ilk duyduğunda zihnin itiraz edebilir. Çünkü bize çocukluğumuzdan beri hep bir hedef gösterildi. İyi bir öğrenci ol. İyi bir meslek sahibi ol. Başarılı ol. Faydalı ol. İz bırak. Bir şey ol. Bir yere ulaş. Bir amaç bul. Ve biz yıllarca bu cümlelerin peşinden yürüdük. Fakat çok az kişi durup şu soruyu sordu:

“Ben bütün bunları yaparken kendime ne oldu?”

Belki de insanın en büyük kaybı burada başlıyor.

Hayatını inşa ederken kendisini unutuyor.

Kariyerini büyütürken ruhunu ihmal ediyor.

İnsanlara ulaşırken kendi kalbine uzaklaşıyor.

Dünyanın onu tanımasını isterken kendisini tanımayı erteliyor.

Sonra bir gün geliyor ve bütün başarılarının ortasında kendisini yabancı gibi hissediyor.

Çünkü ruhun ihtiyaç duyduğu şey alkış değildir.

Ruhun ihtiyaç duyduğu şey hatırlanmaktır.

Bir ağaca bak. O büyümek için mücadele etmez. Kendi doğasını yaşamaktan başka bir şey yapmaz. Bir nehre bak. Akarken amacını sorgulamaz. Akışını yaşar. Gökyüzüne bak. Bulutlar nereye gideceklerini planlamaz. Rüzgârın içinde yol alırlar. Yaşamın tamamı, kendi doğasını yaşayarak var olurken yalnızca insan kendisini sürekli başka bir şeye dönüştürmeye çalışır.

Belki de bu yüzden yoruluyoruz.

Çünkü yaşamaktan çok olmaya çalışıyoruz.

Çünkü hissetmekten çok kanıtlamaya çalışıyoruz.

Çünkü var olmaktan çok görünmeye çalışıyoruz.

Ve bütün bu çabanın içinde kendimize yabancılaşıyoruz.

Oysa hayat amacı belki de hiçbir zaman gelecekte bizi bekleyen bir şey değildi.

Belki hayat amacı, her sabah uyandığımızda kendimize biraz daha yaklaşabilmekti.

Belki hayat amacı, kendi içimizdeki korkularla dürüstçe karşılaşabilmekti.

Belki hayat amacı, sevgiye kapalı olan yerlerimizi yeniden açabilmekti.

Belki hayat amacı, hayatın bize verdiği her deneyimin içindeki bilgeliği görebilmekti.

Belki hayat amacı, kendimizi tanımaktı.

Ve insan kendisini tanımaya başladığında çok ilginç bir şey olur. Daha önce peşinden koştuğu birçok şey anlamını değiştirir. Başarı hâlâ güzeldir, ancak kimliğin olmaz. Sevgi hâlâ güzeldir, ancak bağımlılığın olmaz. Üretmek hâlâ güzeldir, ancak kendini kanıtlama aracına dönüşmez. İnsanlarla kurduğun bağlar hâlâ kıymetlidir, ancak onların onayı olmadan da kendi değerini hissedebilirsin.

Çünkü insan kendisini tanıdığında, yaşamın merkezini dışarıdan içeriye taşımaya başlar.

İşte gerçek özgürlük burada doğar.

Bugün birçok kişi mutluluğu hayat amacı sanıyor. Oysa mutluluk bir amaç değildir; insanın kendisiyle uyumlu yaşadığında doğal olarak ortaya çıkan bir sonuçtur. Bir kuşun uçarken mutlu olması gibi, bir ağacın kökleriyle uyum içinde büyümesi gibi, insan da kendi hakikatine yaklaştığında hafiflemeye başlar. Bu hafiflik, dışarıdan gelen hiçbir şeyle satın alınamaz. Çünkü o hâl, insanın kendi özüyle kurduğu ilişkinin meyvesidir.

Belki de bu yüzden, dünyanın en derin öğretilerinin tamamı dönüp dolaşıp aynı yere işaret eder. Kendini bil. Kendini tanı. Kendine dürüst ol. Kendini sev. Kendine saygı duy. Çünkü insan kendisini bilmeden dünyayı değiştirmeye çalıştığında yalnızca yeni karmaşalar üretir. Kendisini tanıyan insan ise bulunduğu yere sessizce ışık taşır.

Belki de hayatın amacı tam olarak budur.

Bir unvan değil.

Bir görev değil.

Bir meslek değil.

Bir başarı değil.

İnsanın kendi özüne doğru yaptığı yolculuk.

Ve o yolculuğun sonunda, kendisini seven, kendisine saygı duyan, kendisini tanıyan bir varlık olarak dünyaya dokunabilmek.

Çünkü kendisini tanımış bir insan yalnızca kendi hayatını değiştirmez. Çocuklarına başka bir bilinç bırakır. Dostlarına başka bir sevgi bırakır. Dokunduğu insanlara başka bir farkındalık bırakır. Varlığıyla öğretmeye başlar. Söylediği sözlerden önce hâli konuşur.

Ve belki de insanın dünyaya bırakabileceği en büyük miras budur.

Kendisine ulaşmış bir insan olmak.

Çünkü insan sonunda kendisine ulaştığında, yıllardır peşinden koştuğu sorunun sessizce çözüldüğünü fark eder.